`
Về dự giờ ngữ văn - 8A3
Chào mừng quý thầy giáo , cô giáo
Nội dung
NHẬN XÉT CHUNG
MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA
SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ
LUYỆN TẬP
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

I. NHẬN XÉT CHUNG:
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau !
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
? Em hãy sắp xếp trật tự từ trong câu in đậm theo những cách khác nhau mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu ?
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU


Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ : (Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
(5) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét:
(6) Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xài cũ, cai lệ thét:
(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
(2) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
(3) Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
(4). Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét:
? Em hãy sắp xếp trật tự từ trong câu in đậm theo những cách khác nhau mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu ?
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
(2) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
( 3) Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
(4) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.
(5) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.
(6) Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
I.NHẬN XÉT CHUNG :
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi.
- Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa của câu.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ :
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
I.NHẬN XÉT CHUNG :
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi.
- Trong một câu có nhiều cách sắp xếp trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa của câu.
- Cách sắp xếp của tác giả: nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ và để liên kết.
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
? Vì sao tác giả chọn trật tự từ như trong đoạn trích?

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ :
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
? Hãy thử chọn một trật tự từ khác và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ :
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
(2) Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
(3) Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
(4) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét.
(5) Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.
(6) Gõ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.
(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
? Hãy thử chọn một trật tự từ khác và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy?
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(1) Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
I.NHẬN XÉT CHUNG :
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi.
-Trong một câu có nhiều cách sắp xếp trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu.
- Cách sắp xếp của tác giả: nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ và có tác dụng liên kết.
- Cách sắp xếp (1) chỉ liên kết mà không nhấn mạnh được sự hung hãn của cai lệ.

Đoạn trích sgk:

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ :
- Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau! (Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
 Nhấn mạnh sự hung hãn tên Cai lệ và để liên kết câu
Bài tập : Thay đổi trật tự từ bằng nhiều cách khác nhau
NÓ
BẢO
SAO
KHÔNG
ĐẾN
 Nó bảo không đến sao?
 Nó bảo đến không sao.
 Nó sao bảo không đến?
 Nó sao đến bảo không?
 Nó không đến bảo sao?
 Sao không đến bảo nó?
 Sao không bảo nó đến?
 Sao đến không bảo nó?
 Sao đến, nó bảo không?
 Không đến, sao bảo nó?
 Không bảo, sao nó đến?
 Đến nó bảo: “Không sao”
Bài tập a:
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung … Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta – Hồ Chí Minh)

? Có thể sắp xếp lại trật tự từ của câu in đậm trong đoạn trích trên theo cách dưới đây được không ? Vì sao?
Lê Lợi, Bà Trưng, Quang Trung, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo …
 Cách sắp xếp trật tự từ của tác giả nhằm kể tên các vị anh hùng theo thứ tự xuất hiện của họ gắn với lịch sử dân tộc.

I. NHẬN XÉT CHUNG :
II. MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ:
1.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong các đoạn trích sgk.
* Đoạn a: Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động : Cai lệ và chị Dậu.


1. Trật tự từ trong những bộ phận câu in đậm dưới đây thể hiện điều gì ?
a. Người nhà lí trưởng hình như không dám hành hạ một người ốm nặng, sợ hoặc xảy ra sự gì, hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muốn nói mà không dám nói. Đùng đùng, Cai lệ giật phắt cái thừng trong tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu.
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn.
(Ngô Tất Tố- Tắt đèn)
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Bài tập a:
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung … Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
– Hồ Chí Minh)

 Cách sắp xếp trật tự từ của tác giả nhằm kể tên các vị anh hùng theo thứ tự xuất hiện của họ gắn với lịch sử dân tộc.
I. NHẬN XÉT CHUNG :
II. MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ:
1.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong các đoạn trích sgk.
* Đoạn a: Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động : Cai lệ và chị Dậu.
* Đoạn b: Thể hiện thứ bậc quan trọng : Cai lệ có địa vị xã hội cao hơn người nhà lí trưởng
Theo trình tự quan sát của người nói: anh Dậu thấy Cai lệ cầm roi song đi trước, người nhà lí trưởng cầm tay thước và dây thừng theo sau.

1. Trật tự từ trong những bộ phận câu in đậm dưới đây thể hiện điều gì ?
b. Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
(Ngô Tất Tố- Tắt đèn)
TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
1. Trật tự từ trong những bộ phận câu in đậm dưới đây thể hiện điều gì ?
Đoạn trích phần I
Anh Dậu uốn vai ngáp dài một tiếng. Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rên vừa ngỏng đầu lên. Run rẩy cất bát cháo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lí trưởng đã sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dây thừng.
Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ :
Thằng kia ! Ông tưởng mày chết đêm qua,còn sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
I. NHẬN XÉT CHUNG :
II. MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ:
1.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong các đoạn trích sgk.
* Đoạn a: Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động : Cai lệ và chị Dậu.
* Đoạn b: Thể hiện thứ bậc quan trọng : Cai lệ có địa vị xã hội cao hơn người nhà lí trưởng
Theo trình tự quan sát của người nói: anh Dậu thấy Cai lệ cầm roi song đi trước, người nhà lí trưởng cầm tay thước và dây thừng theo sau.
* Đoạn trích phần I: nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm: sự hung hãn của Cai lệ và liên kết với những câu khác trong đoạn văn
I. NHẬN XÉT CHUNG :
II. MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ:
1.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong các đoạn trích sgk.
* Đoạn a: Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động : Cai lệ và chị Dậu.
* Đoạn b: Thể hiện thứ bậc quan trọng : Cai lệ có địa vị xã hội cao hơn người nhà lí trưởng
Theo trình tự quan sát của người nói: anh Dậu thấy Cai lệ cầm roi song đi trước, người nhà lí trưởng cầm tay thước và dây thừng theo sau.
* Đoạn trích phần I: nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm: sự hung hãn của Cai lệ và liên kết với những câu khác trong đoạn văn
2. So sánh những cách sắp xếp trật tự từ.
Cách sắp xếp trật tự từ trong đoạn văn của Thép Mới : Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời nói.

TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
2. So sánh tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in đậm dưới đây:
a. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hy sinh để bảo vệ con người. (Thép Mới - Cây tre Việt Nam)
b. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ làng, giữ nước. Tre hy sinh để bảo vệ con người.
c. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác.Tre giữ làng, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín, giữ nước. Tre hy sinh để bảo vệ con người.
III. LUYỆN TẬP:
Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những bộ phận câu và câu in đậm sau:
b. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi! (1)
Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát (2)
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca
(Ta đi tới- Tố Hữu)
 (1) Đặt vị ngữ lên trước chủ ngữ để nhhấn mạnh cái đẹp của Tổ quốc Việt Nam mới giải phóng đang trên đà xây dựng, phát triển.
 (2) Gieo vần trong câu thơ gợi sự mênh mang của sông nước, hài hoà về mặt ngữ âm trong câu thơ.

c. Ấy cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hay đội con gái thì khốn.
- Mật thám tôi cũng chả sợ, đội con gái tôi cũng chả cần.
(Ngựa người, người ngựa)
 Lặp từ ngữ để tạo sự liên kết giữa câu với câu.
TÔI ĐI HỌC
Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.
(Tôi đi học, Thanh Tịnh)

? Cụm từ “Con đường này” trong đoạn văn trên có tác dụng như thế nào?
 Liên kết câu với câu trước đó.

TIẾT 114
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I.NHẬN XÉT CHUNG :
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi.
-Trong một câu có nhiều cách sắp xếp trật tự từ mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu.
- Cách sắp xếp của tác giả: nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ và có tác dụng liên kết câu.
- Cách sắp xếp (1): chỉ liên kết câu mà không thấy được sự hung hãn của cai lệ.
II. MỘT SỐ TÁC DỤNG CỦA SỰ SẮP XẾP TRẬT TỰ TỪ:
1.Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong các đoạn trích sgk.
* Đoạn a: Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động : Cai lệ và chị Dậu.
* Đoạn b: Thể hiện thứ bậc quan trọng : Cai lệ có địa vị xã hội cao hơn người nhà lí trưởng
Theo trình tự quan sát của người nói: anh Dậu thấy Cai lệ cầm roi song đi trước, người nhà lí trưởng cầm tay thước và dây thừng theo sau.
* Đoạn trích phần I: nhấn mạnh hình, ảnh đặc điểm: sự hung hãn của Cai lệ và liên kết với những câu khác trong đoạn văn .
2. So sánh những cách sắp xếp
trật tự từ.
Cách sắp xếp trật tự từ trong
đoạn văn của Thép Mới : Đảm
bảo sự hài hòa về ngữ âm của lời
nói.
III. LUYỆN TẬP :
Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nắm được tác dụng của
sự sắp xếp trật tự từ trong
câu.
Lựa chọn trật tự từ thích
hợp với yêu cầu giao tiếp.
- Bài tập về nhà: Viết một
đoạn văn nghị luận; giải
thích cách sắp xếp trật tự
từ trong một vài câu cụ
thể.
Chuẩn bị bài: “Lựa chọn
trật tự từ trong câu”
(Luyện tập), làm các bài
tập SGK